აღდგომის შაბათი (გვ.2.)

ტიპი: ხელნაწერი
დასახელება: აღდგომის შაბათი (გვ.2.)
დასახელება (ორიგ.): თამფა საფტინ
ავტორისეული აღწერა:
შინაარსი: კუენჩხის მომტან მოსახლეზე, ოჯახზე ამბობდნენ, რომ ამ მოსახლემ გააკეთაო, გადაიხადაო კონჩხობი. ვინც საყდარში იქნებოდა, იმას ყველას დასვამდნენ საყდრის ეზოში. ყველას აძლევდნენ თითო პურს და იმაზე ხორცის დიდ ნაჭერს. ამის გარდა ჩამოატარებდნენ არაყს. ვინც არაყს აიღებდა, ის ყველა, რა თქმა უნდა, შეუნდობდა ახალ მიცვალებულს. თითო კათხას ყველა სვამდა და შეუნდობდა მიცვალებულს. ასე ამბობდნენ: „შენდობამც გქონდეს!“ და ამბობდნენ მიცვალებულის სახელს. შეუნდობდნენ და მერე დაასხამდნენ არაყს („არაყუნას“ კნინ. ფ!). (ჰარყილდს). კონჩხობი გვჩვეოდა მას მერე, როცა სახარება დამთავრდებოდა. სახარების მერე ხალხი ყველა მიდიოდა ხოლმე შინ, სახლებში. ამ დღეს შინ ვიწყებდით ხოხურა თანაფს. ხოხურა თანაფი არის დიდმარხვის მერე პირველ კვირას. ამ დღისთვის აღდგომის გამკეთებელი, მასპინძელი ოჯახი საგანგებოდ ემზადება: საკლავები ჩასუქებული (ლნშყე) ჰყავს, არაყი გამოხადა, ხორბალი და პურის ფქვილი აქვს სახლში. ხოხურა თანაფს სახარებიდან, ეკლესიიდან დაბრუნების მერე საუზმობენ ხოლმე. საუზმეზე გვჩვევია ან ლორი, ან ხაჭაპურები და არაყი და კუჭმაჭი, (ჯურგალ).
დამატებითი ინფორმაცია: ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე ქეთევან მარგიანმა
თემი: მულახის თემი
სოფელი:
ტერიტორია: ზემო სვანეთი
წელი:
მასალა: ქაღალდი, მელანი
ზომები: 20სმ × 17სმ
მდგომარეობა: დამაკმაყოფილებელი
დაზიანებები:
თეგები: კორკოტილოცვამიცვალებულიწანდილიხორბალი

ამავე ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)


...
მეისრაბი (გვ.2). სოფელი მაცხვარიში

მეორე დღეს, შაბათს, დილით, ღამე ერთი საათი რომ იქნება დარჩენილი ავდგებით, ფანჯ...

...
ყველიერის დღესასწაული ზემო სვანეთში (გვ.3.)

იმ ღამეს ჯამჭურჭლეულს ყველაფერს გამოხარშავენ და გახეხავენ ქატოთი (გატშუ)....

...
თამფა საფტინ

მერე არის შაბათი და ამ დღეს ჰქვია თამფê საფტინ. ამ დღეს გვჩვევია ჯგèრაგში სალადბ...

...
ლითოდრი (გვ.4.)

მიცვალებულის სახლეზე რასაც გაამზადებენ საკურთხს (საჭმელსაც და სამოსსაც), ი...

...
გაზაფხულის გიორგობა (გვ.13.)

დღეობის რიტუალს და სადილს რომ მორჩებიან, სუფრის წევრები ანუ თანამეინახენი ...

...
კაიშობა

პარასკევ დღეს კაიშობა ჰქვია. ის დღე უქმეა. მეწყერის საწინააღმდეგოდ. ლოცვას აღვ...

...
ბარბარობა (გვ.1.). ლატალის თემი

დღესასწაულთა თავი ბარბლაშია. ბარბალობა დღეს სხვის კარზე დაძახება არ შეიძლება - კ...

...
ლითოოდრი (გვ.2.)

ლითოოდრი ხვდება პარასკევ დღეს. ამ დღეს მთელი სოფლის ბავშვები შეიკრიბე...

...
ლიფანაალი-ადგომ (გვ.1.)

ახალი წლიდან, (ზომხანღო) მეხუთე დღეს არის „ხვდება“ ადგომი. წყალკურთხევი...

...
ლილააშუნე (გვ.1.)

ხატიცხოველის მერე მეხუთე დღეს არის თესვის დღეობა (ლილააშუნე). იმ დ...

...
აღბიერი ტახრე უებიშ

აღბიერში პირველ პარასკევს ჰქვია ტახრე უებიშ. ლალჩადან ლიმპარიმდე ერთი კვირის მან...

სხვა ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)


...
სამეურნეო იარაღები

სამეურნეო იარაღები მარცვლეული კულტურების მოსავლის ასაღებად. კევრი და უღელი, ღვლე...

...
დიდების რიტუალი გარდაცვლილ სულთა გაცილების დღეს ლიფანალის დასრუებისას

ოჯახების დიდების რიტუალით დავლა სულების წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)....

...
მესტიის ხიდი

ფოტოზე მოცემულია მესტიის ხიდი (1927 წელი) ...

...
მესტიის თემი. სოფელი ლაღამი

ფოტოზე მოცემულია მესტიის თემი. სოფელი ლაღამი ...

...
ყაუ და ლაფთან

ყაუ - კერაზე ჩამოსაკიდი კავი ლაფთან - ხარის კუდისგან დამზადებული ბუხრის საწმენდ...

...
გარდაცვლილის სულის მოსახსენიებელი სუფრა

გარდაცვლილის სულის მოსახსენიებლად გარეთ გაშლილი სუფრები...

...
მარანი

მარანი...

...
მარიამობა (ლიმირიე) მულახში

მარიამობა მულახში...

...
ქალების სალოცავი ჯგირან

ქალების სალოცავი ჯგირან სოფ. ჟამუშში, მულახის საზოგადოება ...

...
მოსახსენებელი სუფრები საფლავებზე მარიამობა დღეს

საკურთხი სუფრები საფლავებზე მარიამობა ( ლიმერიე) დღეს. ...

...
გარდაცვალებიდან ორმოცის აღსანიშნავი საკურთხი სუფრა და გარდაცვლილის ნიშანი

მიცვალებულის სულის მოსახსენებელი საკურთხი სუფრა გარდაცვალებიდან მეორმოცე დღეს, მ...

...
გარდაცვლილის გამოსახულება (ნიშანი) სულის მოსახსენებელ სუფრასთან

გარდაცვლილის გამოსახულება წლისთავის სუფრასთან...