აღდგომის შაბათი (გვ.2.)

ტიპი: ხელნაწერი
დასახელება: აღდგომის შაბათი (გვ.2.)
დასახელება (ორიგ.): თამფა საფტინ
ავტორისეული აღწერა:
შინაარსი: კუენჩხის მომტან მოსახლეზე, ოჯახზე ამბობდნენ, რომ ამ მოსახლემ გააკეთაო, გადაიხადაო კონჩხობი. ვინც საყდარში იქნებოდა, იმას ყველას დასვამდნენ საყდრის ეზოში. ყველას აძლევდნენ თითო პურს და იმაზე ხორცის დიდ ნაჭერს. ამის გარდა ჩამოატარებდნენ არაყს. ვინც არაყს აიღებდა, ის ყველა, რა თქმა უნდა, შეუნდობდა ახალ მიცვალებულს. თითო კათხას ყველა სვამდა და შეუნდობდა მიცვალებულს. ასე ამბობდნენ: „შენდობამც გქონდეს!“ და ამბობდნენ მიცვალებულის სახელს. შეუნდობდნენ და მერე დაასხამდნენ არაყს („არაყუნას“ კნინ. ფ!). (ჰარყილდს). კონჩხობი გვჩვეოდა მას მერე, როცა სახარება დამთავრდებოდა. სახარების მერე ხალხი ყველა მიდიოდა ხოლმე შინ, სახლებში. ამ დღეს შინ ვიწყებდით ხოხურა თანაფს. ხოხურა თანაფი არის დიდმარხვის მერე პირველ კვირას. ამ დღისთვის აღდგომის გამკეთებელი, მასპინძელი ოჯახი საგანგებოდ ემზადება: საკლავები ჩასუქებული (ლნშყე) ჰყავს, არაყი გამოხადა, ხორბალი და პურის ფქვილი აქვს სახლში. ხოხურა თანაფს სახარებიდან, ეკლესიიდან დაბრუნების მერე საუზმობენ ხოლმე. საუზმეზე გვჩვევია ან ლორი, ან ხაჭაპურები და არაყი და კუჭმაჭი, (ჯურგალ).
დამატებითი ინფორმაცია: ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე ქეთევან მარგიანმა
თემი: მულახის თემი
სოფელი:
ტერიტორია: ზემო სვანეთი
წელი:
მასალა: ქაღალდი, მელანი
ზომები: 20სმ × 17სმ
მდგომარეობა: დამაკმაყოფილებელი
დაზიანებები:
თეგები: კორკოტილოცვამიცვალებულიწანდილიხორბალი

ამავე ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)


...
შობის დღესასწაული სვანეთში-ქრისდეეშ

ქრისტეშობა დღეს გამთენიისას (გათენებამდე) ქალები აცხობენ კვანჭილებს, და ხაჭაპ...

...
ცხრა მარტს

იმ დღეს ცხრა ლემზირი გვჩვევია და დიდ ღმერთს შევალოცავთ: „ღმერთო, შენ მ...

...
ცხრა მარტი

ცხრა მარტი უქმეა და მუშაობა არ შეიძლება ...

...
მაცხუარი თახაშ

01/04 მაცხუარ თახაშ 14/04 მერე სამშაბათს, მაცხუარ თახაშია. ოჯახიდან თითო კაცი...

...
აღდგომა (თანაფ) (გვ.8.)

დიდ აღდგომას, ხოშა თანაფს ერთი გვარის წარმომადგენლები ერთად იკრიბებიან, ა...

...
ლითხêრ

"15/04 ლითხêრ 28/04 მერე, სამშაბათ დღეს, „ლითხêრ: ჰქვია. იმ დღს მწყემსებს ხაჭა...

...
უფლიში

მერე, კვირა დღეს არის „უფლიშ“. ამ დღეს მოლასკრენი ხარებს და ვერძებს კლავენ ლასკა...

...
ლიჯგრი დოშდიშ

ახლა, მეორე დღეს, „ლიჯგრი დოშდიშ“ ჰქვია. იმ დღეს ჩავალთ ჯგèრაგში. სასაფლაოებზე ...

...
ზომხა-ახალი წლის დღესასწაული სვანეთში (გვ.5.)

ლალაშს (გობს) ჩამოიღებს და დადგამს ფიქალზე (ღუმელზე). მერე უკვე მეორე...

...
ლიქვრეში (გვ.6.)

თავთავიანთ სახლებში. სუფრის თავზე მდგომები (მეგნალ) მერიქიფე–მოსამსახურენი კი ...

...
ხადობ (გვ.2)

აღწერილია ხადობის დღეს მუცლის სალოცავი რიტუალის ჩატარების წესები. ხადობის ლამარი...

...
შობა

ბარბარობის მერე სამი კვირა რომ გავა, მაშინ არის შობა. შობის ღამეს აკეთ...

სხვა ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)


...
ქალების ქვევით ვედრება- ჩუბავ ლიმზირ

ქალების ქვევით ვედრების რიტუალი - ჩუბავ ლიმზირ, ჯგირანის სალოცავის შიგნით ...

...
აღბალაღრალის დღესასწაული

ერთ-ერთი ეპიზოდი აღბალაღრალის დღესასწაულის რიტუალიდან...

...
დღესასწაული აღბალაღრალი

სცენები აღბალაღრალის დღესასწაულიდან, საქმისაი ფალოსით, ნიღბით, ,,იარაღით" თავის ...

...
მესტიის ხიდი

ფოტოზე მოცემულია მესტიის ხიდი (1927 წელი) ...

...
გარდაცვლილის სულის მოსახსენებელ დღეს გაკეთებული საკურთხი მოხარშული ხორცით

გარდაცვლილის სულის მოსახსენიელბელ დღეს მოხარშული ხორცით გაკეთებული საკურთხი ...

...
დაკრძალვა იფარის თემში

დაკრძალვა იფარის თემში, სოფ. ნაკიფარში.ფოტოზე აღბეჭდილია სოფ. ნაკიფარის ეკლესია,...

...
სამფეხა დაბალი მაგიდა-ტაბლა

მართკუთხა ფორმის ქაღალდზე შავი ფანქრით ჩახატული ტაბლა ...

...
მარიამობა (ლიმირიე) მულახში

მარიამობა მულახში...

...
ქალების სალოცავი ჯგერან

ბეჩოს თემის ქალების სალოცავი ჯგერან, რომელშიც ინახება ნაყოფიერების (მომტანი) ქვე...

...
გარდაცვლილის გამოსახულება (ნიშანი) სულის მოსახსენებელ სუფრასთან

გარდაცვლილის გამოსახულება წლისთავის სუფრასთან...

...
მიცვალებულების სულების გამასპინძლება ლიფანალის დღეებში

გარდაცვლილთა სულების მიღება-გამასპინძლება "ლიფანალის" დღეებში...

...
სულის მოსახსენებელ დღეებში არყის სმა ეზოში მდგარ საერთო სათლიდან

მიცვალებულის სულის მოსახსენებლად წლისთავზე (სურვილის მიხედვით) არაყის სმა ეზოში ...