| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ლალჩა | |
| დასახელება (ორიგ.): | ||
| ავტორისეული აღწერა: | 12/1 ლალჩა 25/1 | |
| შინაარსი: | კვირას ლალჩა არის. საღამოს ლალყêჯს დავკლავთ. ზოგს (იენაშელებს) გოჭი სჩვევიათ. ამას ჩვენ შევსწირავთ ჯგრაგ უღულაშიშს სიცხიანი ავადმყოფობისაგან თავის დასაცავად, ოღონდ ცოცხლად. მერე დავკლავთ მას იმის სახელზე, ვისთვისაც დაიბეგრა ეს საკლავი (ერთი ქაუზაის ავალია, მეორე ტეროს, მესამე ისმაილს); -„ჯგრაგ უღვლაშისაო, მამალს შემოგწირავ, შენი გაშვებული სიცხიანი ავადმყოფობა და მისით გამოწვეული ზიანი, აგვარიდე , ჯგრაგ უღვლაშისაო“ რამდენი მამალიცაა შესაწირი იმდენ სამ ლემზირს დავაცხობთ და აღვავლენთ. ქათმებს მოხარშავენ და მიცვალებულებს წარუდგამენ. მერე ივახშმებდნენ. ვინც შეშხუამს არ იყო სახლში, მათ ეკრძალებათ ამ ღამის აღნიშნულ რიტუალში მონაწილეობა და ხორცის ჭამა. ამ ღამით ხმამაღლა დაძახება არ შეიძლება. თუ დარჩათ ხორცი, ძაღლს შეაჭმევენ, თუ მასაც გადაურჩა დაწვამენ. დაწვამენ ძვალსაც. ამ ღამის შემდეგ, მეისარაბამდე არ შეიძლება ღორის და მამლის ხორცის ჭამა. თუ შეჭამენ პირღებინება ემართებათ. იფხელები ლალჩა დღეს გიორგი ნანსყანი გოჭს დაკლავს, სხვები მამლებს. ეს მკითხავმა ურჩია. სიცხიანი ავადმყოფობის საწინააღმდეგოდ ჯგრაგ უღვლაშის ავედრებენ. თუ მამალი არ არის მაშინ სამ ცალ კვერცხს და ლესკარს აღვავლენთ | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ნინო წერედიანმა | |
| თემი: | ლატალი | |
| სოფელი: | იფხი | |
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | ||
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 25სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | ავადმყოფიგოჭიისმაილლალყêჯსლემზირმამალირიტუალისაკლავიტეროჯგრაგ უღულაშიშს ქაუზაი | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (ლატალი, იფხი, ზემო სვანეთი)
ამის მერე, ოთხშაბათს, არის ისგ ლილჩìლ (დიდმარხვის შუა პერიოდი) და ამ დღეს იციან ...
აღდგომის მეორე დღეს არის მიცვალებულთა დღე – კურთხევის ორშაბათი. იმ დღეს ...
ლიჯგრი საფტინს არის მიცვალებულთა ხსენება. ლიფანეა ხორცით, პურით და არაყით. ძველა...
ცუდი პარასკევი ჰქვია პარასკევს აღაპების კვირეულში. იმ დღეს რომ არ შეიძ...
გუთნის, თოხის, ლაჭაადირის, ხორბლის თავთავებისა, ქერის თავთავებისა, ცერცვის ...
აღდგომას მამლების ყივილზე ავდგებით. ვისაც წირვაზე წასვლა გვინდა მივდივართ „სახრა...
გუნუაანთ ჩამეგიანთა ერთ–ერთი წინაპარი (ხოშა) დაჭერილი ყოფილა კახეთ...
მეორე დღეს არის ნათლისღება, წყალკურთხევა (განცხდაბი). (შდრ. ძველი ქართ. ...
ახალი წლის ღამეს გვჩვევია ხულის მოტანა სახლში სარკმელების და ფანჯრების ...
მეშხე ფხუს მერე არის ლითოდრი. ყოველთვის ლითოდრი ხვდება შაბათს. ლითოდრის ...
მეისარაბის მეორე დღეს ჰქვია ლიმპარი. ლამპარს ვანთებთ ყველა მამაკაცი და მიგვაქვს ...
აღწერილია ხადობის დღეს მუცლის სალოცავი რიტუალის ჩატარების წესები. ხადობის ლამარი...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (ლატალი, იფხი, ზემო სვანეთი)
ახალი წლის დილა გუარამ გირგვლიანის ოჯახში, მეკვლე ( მეჭშხი) ულოცავს ოჯახის წევრ...
საბჭოს ხელახალი არჩევნების კამპანია ლათალის თემში ...
მიცვალებულის სულის მოსახსენებელი საკურთხი სუფრა გარდაცვალებიდან მეორმოცე დღეს, მ...
ფოტოზე აღბეჭდილია ლითკუარის დღე, ამ დღეს ზამთარში, მთის საძოვარზე მწყემსები სწი...
კერა...
ქელეხის სუფრა ლატალის თემში, ეზოში სატრაპეზოდ სხედან მამაკაცები, ქალები და ბავშვ...
ფოტოზე უფლიშ-ის დღესასწაულის მსხვერპლშეწირვის ის მომენტია აღბეჭდილი, როდესაც ხდე...
ცეცხლის საჩხრეკი ორთითა ...
ფოტოზე აღბეჭდილია ტრაპეზი შეწირვის რიტუალის შემდგომ დღესასწაულ ფუსნახან ლიძჰენზე...
ბეჩოს თემის ქალების სალოცავი ჯგერან, რომელშიც ინახება ნაყოფიერების (მომტანი) ქვე...
ფოტოზე გამოსახულია ლატალის თემის სოფ. იენაშის მკვიდრის ბიაზრუკ წერედიანის დატირ...
გარდაცვლილთა სულების მიღება-გამასპინძლება "ლიფანალის" დღეებში...