| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ლალჩა | |
| დასახელება (ორიგ.): | ||
| ავტორისეული აღწერა: | 12/1 ლალჩა 25/1 | |
| შინაარსი: | კვირას ლალჩა არის. საღამოს ლალყêჯს დავკლავთ. ზოგს (იენაშელებს) გოჭი სჩვევიათ. ამას ჩვენ შევსწირავთ ჯგრაგ უღულაშიშს სიცხიანი ავადმყოფობისაგან თავის დასაცავად, ოღონდ ცოცხლად. მერე დავკლავთ მას იმის სახელზე, ვისთვისაც დაიბეგრა ეს საკლავი (ერთი ქაუზაის ავალია, მეორე ტეროს, მესამე ისმაილს); -„ჯგრაგ უღვლაშისაო, მამალს შემოგწირავ, შენი გაშვებული სიცხიანი ავადმყოფობა და მისით გამოწვეული ზიანი, აგვარიდე , ჯგრაგ უღვლაშისაო“ რამდენი მამალიცაა შესაწირი იმდენ სამ ლემზირს დავაცხობთ და აღვავლენთ. ქათმებს მოხარშავენ და მიცვალებულებს წარუდგამენ. მერე ივახშმებდნენ. ვინც შეშხუამს არ იყო სახლში, მათ ეკრძალებათ ამ ღამის აღნიშნულ რიტუალში მონაწილეობა და ხორცის ჭამა. ამ ღამით ხმამაღლა დაძახება არ შეიძლება. თუ დარჩათ ხორცი, ძაღლს შეაჭმევენ, თუ მასაც გადაურჩა დაწვამენ. დაწვამენ ძვალსაც. ამ ღამის შემდეგ, მეისარაბამდე არ შეიძლება ღორის და მამლის ხორცის ჭამა. თუ შეჭამენ პირღებინება ემართებათ. იფხელები ლალჩა დღეს გიორგი ნანსყანი გოჭს დაკლავს, სხვები მამლებს. ეს მკითხავმა ურჩია. სიცხიანი ავადმყოფობის საწინააღმდეგოდ ჯგრაგ უღვლაშის ავედრებენ. თუ მამალი არ არის მაშინ სამ ცალ კვერცხს და ლესკარს აღვავლენთ | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ნინო წერედიანმა | |
| თემი: | ლატალი | |
| სოფელი: | იფხი | |
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | ||
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 25სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | ავადმყოფიგოჭიისმაილლალყêჯსლემზირმამალირიტუალისაკლავიტეროჯგრაგ უღულაშიშს ქაუზაი | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (ლატალი, იფხი, ზემო სვანეთი)
ელობ (ელიაობა)- პერპოლაშიდან (პეტრე-პავლობიდან) სამი კვირის შემდეგ მოდის ელობ (...
იმ დღეს ცარიელა სეფისკვერებს (კუახ ლემზირებს) ვაცხობთ სახნავ–სათესი იარა...
აიას მერე მეორე კვირადღეს ბაია (ბა) ჰქვია. იმ დღისთვის ქალები ხორბლის ...
ლიქვრეშისღამეს ხვდება ასევე ლიღვმესარი. ამ დღეს საქონელს დღის განმავლ...
17/05 სენიმოხსნაბ 30/05 მერე „სინმოხსნაბ - სულთმოფენობა ყოველთვის ხვდება შაბათს....
მიცვალებულის სახლეზე რასაც გაამზადებენ საკურთხს (საჭმელსაც და სამოსსაც), ი...
ლიქშორალი ჰქვია მდინარის პირას ქვიშაზე რიტუალებს. აღდგომის ხუთშაბათ დღეს...
ქალები გააკეთებენ ლიფაანეს და მხოლოდ თვითონ მიირთმევენ ხოლმე. სარიტუალო კ...
თეთრი ფხუ არის ხორცის აღაბის მერე ორშაბათს, ლოცვა სრულდება დიდი ღმერთი...
03/ 04 ზურელêრე ცìშ 16/04 მერე, ხუთშაბათს, ზურალìრე ცìშ ჰქვია. ამ დღეს ქალები ...
მეორე დღეს არის ნათლისღება, წყალკურთხევა (განცხდაბი). (შდრ. ძველი ქართ. ...
15/8 „ლიმèრიე“ 28/8 ლიმèრიე დღეს დილით პატარა ხაჭაპურებს დავაცხობთ ეზოში (...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (ლატალი, იფხი, ზემო სვანეთი)
შესაწირი ხარის დაკვლა უფლიშის დღესასწაულზე სოფელ იფხში ვოთავერ ნანსყანის სახლის ...
განცხდაბ — წყალკურთხევა ნათლისღების დღესასწაულზე, , სადღესასწაულო ღვთისმსახურებ...
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი ...
ფოტოზე მოცემულია მესტიის ხიდი (1927 წელი) ...
ფოტოზე დაფიქსირებულია ცხვრის შეწირვის ერთ-ერთი წესი- ბეწვის სანთლის ალით მოწვის...
საფერხულო ცეკვა ლაჭიშხაშ...
სულის მოსახსენებელი სუფრა მიცვალებულის სახლში ...
ფოტოზე ასახულია საახალწლოდ ტყიდან მსხლის ღეროების, თხილის ტოტების კონის მოტანი...
მომლოცველი მამაკაცების მიერ, ხარის გულ-ღვიძლის შეწირვა და ლოცვა ლატალში დღესასწა...
ღმერთისთვის შეწირულ ლალცხატის მინდორში შეკრებილი ლატალელები, შესაწირავით აღავლე...
მამაკაცების მიერ გარდაცვლილის დატირების მეორე მომენტი ...