| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ლიჰლომალი (გვ.2) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ლიჰლომალი | |
| ავტორისეული აღწერა: | ||
| შინაარსი: | ცვილის სანთლებს ამატებენ ბევრს და ასე ნელ–ნელა გააქვთ კარში გარე გასასვლელისაკენ. ტაბლას დროდადრო დადგამენ ხოლმე გარე კარისკენ წაღებისას და ამ დროს პარალელურად ცოტაოდენს ფაფასაც დაასხამენ ხოლმე ძირს და ჭიქიდან არაყსაც და თან შეუნდობენ ხოლმე: „ შენდობამც გქონდეთ ჩვენს მიცვალებულებს (მეცლაბუს ), ვინც მე არ მახსოვხართ („მი მომ მემგნეენდ“). ვისაც ამ სახლში გეკუთვნოდეთ, ყველას შენდობამც გქონდეთ“, და შეუნდობენ არაყით. ლიფანეს რიტუალის შესრულებისას (მფანე) ის ვინც აკურთხებს სუფრას და აღასრულებს ლიფაანეს რიტუალს, ქუდს მოიხდის ხოლმე, შესანდობად ან ჭიქას ან კათხას აიღებს ხოლმე ხელში, მარჯვენა მხარეს ტრიალით ირგვლივ შემოუვლის კერიას საცხობიდან (საფუარხანქა) გასასვლელამდე. შესანდობარი ჭურჭელი ხელში უჭირავთ. ნელ–ნელა მიიწევს წინ, აღასრულებს ლიფაანეს რიტუალს ტაბლებთან, ძირს ასხამს არაყს და ამგვარად შეუნდობს ხოლმე. მერე კვლავ მობრუნდება საცხობთან (საფუარცახან). ხულთან ბავშვებს შეუნდობს რძით და კვლავ დადგამენ ჭიქას ხულთან. ფაფას ბავშვების სახლეზე ასხამენ ძირს, წაიღებენ გარე კართან, იქ კვლავ მოაბრუნებენ და ერთგვარად მალულად, იდუმალად (ქვიჩიდოლოშ) კვლავ დადგამენ (ნაგაუჟინ). სანთელი თუკი თავისით ჩაქრება, ის არ მოსწონთ, არ მიაჩნიათ კარგის ნიშნად. ხელით ჩააქრობენ სანთლებს და მერე უკვე | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ||
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | ||
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | თაშმიჯაბილალაშილშილიფაანელიჰლომალიმეჯღევაოხდრისსამარხისაფუარმუყფიჩქფუსდჩუ იტბგალხჩუაზრულეხცხუნილი | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
მიცვალებულის დატირება. სარიტუალო პურების ცხობა და შესაწირის გაცემა...
მეორე დღეს, ორშაბათს თçეთნე ფხუ ჰქვია. ამ დღეს ყველაფერი დასარეცხია: ტაბგა - მაგ...
უკან ხარს ვინც მისდევს წკეპლით და ძახილით, ვედროთი წყალი მიაქვს ამას. ...
ლიხვდიშის დღისთვის ქალები თარგლეზერის ქვაბში ხდიან არაყს. აცხობენ ყველიანებს და...
დაფქვავს ხოლმე. ამ ფქვილს აღდგომის გვიზი (თანფა გვიზი) ეწოდება. და როცა ...
ჴეობ- მოდიოდა ლალხორის შემდეგ კვირას. მთელი სოფლით ხდიდნენ არაყს. ლესკარები აცხ...
ლიჯგრი საფტინს არის მიცვალებულთა ხსენება. ლიფანეა ხორცით, პურით და არაყით. ძველა...
კი მოიხელთებენ. როგორც ამბობენ, კარგად, გვარიანად გამურვამ კარგი ახალი წ...
ხვალმი ხვდება ლიქვრეშის ხუთშაბათ დღეს (ლიქვრეშის წინა ხუთშაბათს). ამ დღე...
მერე, ხუთშაბათს ისევ ქალების დღეა - „ზურêლìრე ცაìშ, რომლის წესებსაც ისე აღასრულე...
მოცემულია ტარიჭაბუგვის // taritabűgv// tabgom-ის სახელით ცნობილი, აღდგომის შემდ...
კვირა ღამეს „ თაში აღაბ“ ჰქვია. ამ დღეს, დილით, კუბდარებს და ხაჭაპურებს წაუდგამე...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
ნიჩაბი, ფოცხი, თოხი,ხორბლის სახვეტი ნიჩაბი, მცირე ზომის ხის ურო, ტყავის დასამუშა...
ყაუ - კერაზე ჩამოსაკიდი კავი ლაფთან - ხარის კუდისგან დამზადებული ბუხრის საწმენდ...
მულახელი ქალი სადღესასწაულო ჩაფრასტებიან სამოსში...
აღბა-ლაღრალის დღესასწაული, საქმისაი ფალოსით და ჯოხით...
ფოტოზე მოცემულია ბეჩოს მყინვარი ...
ქელეხის სუფრა ლატალის თემში, ეზოში სატრაპეზოდ სხედან მამაკაცები, ქალები და ბავშვ...
ფოტოზე ხის ძველი წისქვილია აღბეჭდილი...
წმ.ღვია და წმ.მსხალი ფარის თემში. ...
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი ...
შრომის იარაღები საფარცხავი, ნაჯახი, ბარი, წერაქვი ...
ფოტოზე აღბეჭდილია რაჟდენ ქალდანის კოშკიანი საცხოვრებელი სახლი, მულახის თემის სოფ...
ეპიზოდი დღესასწაულიდან აღბა-ლაღრალი, საქმისაი ფალოსით და მისი ამალა...