| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ლიჰლომალი (გვ.2) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ლიჰლომალი | |
| ავტორისეული აღწერა: | ||
| შინაარსი: | ცვილის სანთლებს ამატებენ ბევრს და ასე ნელ–ნელა გააქვთ კარში გარე გასასვლელისაკენ. ტაბლას დროდადრო დადგამენ ხოლმე გარე კარისკენ წაღებისას და ამ დროს პარალელურად ცოტაოდენს ფაფასაც დაასხამენ ხოლმე ძირს და ჭიქიდან არაყსაც და თან შეუნდობენ ხოლმე: „ შენდობამც გქონდეთ ჩვენს მიცვალებულებს (მეცლაბუს ), ვინც მე არ მახსოვხართ („მი მომ მემგნეენდ“). ვისაც ამ სახლში გეკუთვნოდეთ, ყველას შენდობამც გქონდეთ“, და შეუნდობენ არაყით. ლიფანეს რიტუალის შესრულებისას (მფანე) ის ვინც აკურთხებს სუფრას და აღასრულებს ლიფაანეს რიტუალს, ქუდს მოიხდის ხოლმე, შესანდობად ან ჭიქას ან კათხას აიღებს ხოლმე ხელში, მარჯვენა მხარეს ტრიალით ირგვლივ შემოუვლის კერიას საცხობიდან (საფუარხანქა) გასასვლელამდე. შესანდობარი ჭურჭელი ხელში უჭირავთ. ნელ–ნელა მიიწევს წინ, აღასრულებს ლიფაანეს რიტუალს ტაბლებთან, ძირს ასხამს არაყს და ამგვარად შეუნდობს ხოლმე. მერე კვლავ მობრუნდება საცხობთან (საფუარცახან). ხულთან ბავშვებს შეუნდობს რძით და კვლავ დადგამენ ჭიქას ხულთან. ფაფას ბავშვების სახლეზე ასხამენ ძირს, წაიღებენ გარე კართან, იქ კვლავ მოაბრუნებენ და ერთგვარად მალულად, იდუმალად (ქვიჩიდოლოშ) კვლავ დადგამენ (ნაგაუჟინ). სანთელი თუკი თავისით ჩაქრება, ის არ მოსწონთ, არ მიაჩნიათ კარგის ნიშნად. ხელით ჩააქრობენ სანთლებს და მერე უკვე | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ||
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | ||
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | თაშმიჯაბილალაშილშილიფაანელიჰლომალიმეჯღევაოხდრისსამარხისაფუარმუყფიჩქფუსდჩუ იტბგალხჩუაზრულეხცხუნილი | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
აღდგომის მეორე დღეს არის მიცვალებულთა დღე – კურთხევის ორშაბათი. იმ დღეს ...
ჰჷლიშიერ - სინნოხსნაბის შემდეგ კვირას სამი დღის ( შაბათი, კვირა, ორშაბათი) აღნიშ...
აღწერილია ხადობის დღეს მუცლის სალოცავი რიტუალის ჩატარების წესები. ხადობის ლამარი...
ლიხვდიშის დღისთვის ქალები თარგლეზერის ქვაბში ხდიან არაყს. აცხობენ ყველიანებს და...
ამ დღეს ზოგი მარხულობს ავადმყოფობაზე. საღამოს აღუვლენენ ხორბლის პურის ლემზირს ხა...
თეთნე ფხუ, სიტყვების განმარტებანი დაწერილია ქართლი ანბანით სვანურად. განმარტებულ...
მეშხე ფხუს მერე არის ლითოდრი. ყოველთვის ლითოდრი ხვდება შაბათს. ლითოდრის ...
კვირას ლალჩა არის. საღამოს ლალყêჯს დავკლავთ. ზოგს (იენაშელებს) გოჭი სჩვევიათ. ამ...
მიცვალებულის დატირება და დაკრძალვა, სარიტუალო საკვების მომზადება და ქელეხი....
ლილაშუნედან ისგლინჩალამდე არის ერთი კვირა და სამი დღე. ისგლინჩაალის დღეს...
(კონტექსტიდან არის ამოგლეჯილი ეს გვერდი!) ჩვენთან ყვებიან, რომ ლიფა...
ყველიერის სამშაბათს გვჩვეოდა ლოცვა. ველოცებოდით ქუთაისის ღვთისმშობელს ...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
ქალების ქვევით ვედრების რიტუალი - ჩუბავ ლიმზირ, ჯგირანის სალოცავის შიგნით ...
სახლების დიდებით შემოვლა გარდაცვლილ სულთა წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)...
ხის მორისგან გამოთლილი წყლის ჭურჭელი ...
ლიმერიეს დღეს მღვდლის მიერ არყის მიწაზე ლიბაცია და სასაფლაოზე მიტანილი სანოვაგის...
მარიამობა მულახში...
წმ.ღვია და წმ.მსხალი ფარის თემში. ...
მიცვალებულის სულის მოსახსენებლად წლისთავზე (სურვილის მიხედვით) არაყის სმა ეზოში ...
ოჯახების დიდების რიტუალით დავლა სულების წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)....
შრომის იარაღები საფარცხავი, ნაჯახი, ბარი, წერაქვი ...
დაკრძალვა იფარის თემში, სოფ. ნაკიფარში.ფოტოზე აღბეჭდილია სოფ. ნაკიფარის ეკლესია,...
სამეურნეო იარაღები მარცვლეული კულტურების მოსავლის ასაღებად. კევრი და უღელი, ღვლე...