| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ლიჰლომალი (გვ.2) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ლიჰლომალი | |
| ავტორისეული აღწერა: | ||
| შინაარსი: | ცვილის სანთლებს ამატებენ ბევრს და ასე ნელ–ნელა გააქვთ კარში გარე გასასვლელისაკენ. ტაბლას დროდადრო დადგამენ ხოლმე გარე კარისკენ წაღებისას და ამ დროს პარალელურად ცოტაოდენს ფაფასაც დაასხამენ ხოლმე ძირს და ჭიქიდან არაყსაც და თან შეუნდობენ ხოლმე: „ შენდობამც გქონდეთ ჩვენს მიცვალებულებს (მეცლაბუს ), ვინც მე არ მახსოვხართ („მი მომ მემგნეენდ“). ვისაც ამ სახლში გეკუთვნოდეთ, ყველას შენდობამც გქონდეთ“, და შეუნდობენ არაყით. ლიფანეს რიტუალის შესრულებისას (მფანე) ის ვინც აკურთხებს სუფრას და აღასრულებს ლიფაანეს რიტუალს, ქუდს მოიხდის ხოლმე, შესანდობად ან ჭიქას ან კათხას აიღებს ხოლმე ხელში, მარჯვენა მხარეს ტრიალით ირგვლივ შემოუვლის კერიას საცხობიდან (საფუარხანქა) გასასვლელამდე. შესანდობარი ჭურჭელი ხელში უჭირავთ. ნელ–ნელა მიიწევს წინ, აღასრულებს ლიფაანეს რიტუალს ტაბლებთან, ძირს ასხამს არაყს და ამგვარად შეუნდობს ხოლმე. მერე კვლავ მობრუნდება საცხობთან (საფუარცახან). ხულთან ბავშვებს შეუნდობს რძით და კვლავ დადგამენ ჭიქას ხულთან. ფაფას ბავშვების სახლეზე ასხამენ ძირს, წაიღებენ გარე კართან, იქ კვლავ მოაბრუნებენ და ერთგვარად მალულად, იდუმალად (ქვიჩიდოლოშ) კვლავ დადგამენ (ნაგაუჟინ). სანთელი თუკი თავისით ჩაქრება, ის არ მოსწონთ, არ მიაჩნიათ კარგის ნიშნად. ხელით ჩააქრობენ სანთლებს და მერე უკვე | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ||
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | ||
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | თაშმიჯაბილალაშილშილიფაანელიჰლომალიმეჯღევაოხდრისსამარხისაფუარმუყფიჩქფუსდჩუ იტბგალხჩუაზრულეხცხუნილი | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
აღბიერში პირველ პარასკევს ჰქვია ტახრე უებიშ. ლალჩადან ლიმპარიმდე ერთი კვირის მან...
ბარბალობის რელიგიური დღესასწაული გრძელდება სამ დღეს. იწყება ხუთშაბათს, ...
ლემზირებს ვაცხობთ და შიგ ვურევთ ახალდაკლული საკლავის ბადექონს. ამა ჰქვი...
19/05 ალèნგçერ 01/04 მერე ორშაბათს ალèნგçერი ჰქვია. ამ დღეს თითო ქალი ოჯახიდან ...
ლიკლაურე როცა ოჯახი კალოობას მორჩება, ლიკლაურე ჰქვია. საკლავს დავკლავთ და შევავე...
ამ დღეს წესად გვქონდა ლოცვა–ვედრება და პირჯვრისწერა საყდარში. ამდღეს ...
ძირითადად, მეტწილად ამას მოაყრიან ხოლმე ორშაბათ დღეს, ხუთშაბათს და შაბათ ...
აღდგომის მეორე დღეს არის მიცვალებულთა დღე – კურთხევის ორშაბათი. იმ დღეს ...
ორშაბათს, სამშაბათს, ოთხშაბათ საღამოს როცა ყველა სახლშია, ბავშვები ადგებიან, ერ...
ლალხორი ეწოდება ოქტომბრის პირველ კვირას. ამ დღეს ყველა ღმერთს ეწირებოდა ლემზირებ...
ახალი წლის დილას რიჟრაჟზე, გამთენიისას დგებიან მეკვლეები. ამ დროს სახლ...
ლილაშუნედან ისგლინჩალამდე არის ერთი კვირა და სამი დღე. ისგლინჩაალის დღეს...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
სამამაკაცო ლამპრების დაწვა საფლავზე ლამპრობაზე ...
კერა...
მღვდელი წლისთავზე აკურთხებს გარდაცვლილი ქალისთვის მიძღვნილ სუფრას...
ფოტოზე მოცემულია ბეჩოს მყინვარი ...
ცეცხლის საჩხრეკი ორთითა ...
ფოტოზე გამოსახულია ლატალის თემის სოფ. იენაშის მკვიდრის ბიაზრუკ წერედიანის დატირ...
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი ...
წმ.ღვია და წმ.მსხალი ფარის თემში. ...
მიცვალებულის სულის მოსახსენებლად წლისთავზე (სურვილის მიხედვით) არაყის სმა ეზოში ...
ქელეხის სუფრა ლატალის თემში, ეზოში სატრაპეზოდ სხედან მამაკაცები, ქალები და ბავშვ...
გარდაცვლილთა სულების მიღება-გამასპინძლება "ლიფანალის" დღეებში...