ფუსდის ხარის დაკვლის დღე (გვ.1.)

ტიპი: ხელნაწერი
დასახელება: ფუსდის ხარის დაკვლის დღე (გვ.1.)
დასახელება (ორიგ.): ფუსდა âêნი ლიძჰენი
ავტორისეული აღწერა: 13/04 ფუსდა âêნი ლიძჰენი 26/04
შინაარსი: მერე, კვირა დღეს, ფუსდის ხარის დაკვლის დღეა. სოფელი ამ დღისთვის გამოყოფს რვა მამაკაცს. ისინი სოფელს ჩამოივლიან და ვისი ხარიც მოეწონებათ იმას დაავალებენ ამ დღისთვის თავისი ხარის დაკვლას. შესახელების შემდეგ ამ ოჯახს არჩეული ხარის დატვირთვა და მისთვის სამუშაოდ უღლის დადგმა არ შეუძლიათ. ამ ოჯახმავე უნდა გამოკვებოს სოფლის რჩეული ხარი. ამ ოჯახს შემოდგომაზე მთელი სოფელი მოუგროვებს ახალი ხორბლის მარცვალს თითო კარვას და მიუტანენ სახლში. დღესასწაულის დღეს ეს რვა მამაკაცი დილით ადრე მივა ამ ოჯახში და შეუდგებიან ზვარაკის შეწირვის წესის ასრულებას. ხარს შეავედრებენ სოფელ ლატალის მშვიდობისათვის ფუსდ ნêბუìსდიშს (ას) და იქვე დაკლავენ. გამოახცობენ აქვე რვა მამაკაცისთვის კუბდარს, მოუხარშავენ ხორცს, შეწვავენ ღვიძლს. კუბდარს და ღვიძლს, ზედაშესთან ერთად აღავლენენ ისევ ფუსდნსბუასდის სახელზე და სთხოვენ ლატალის მშვიდობას და სიმრავლეს. ამის მერე იწყება ხალხის ამ ოჯახში მოსვლა. მოაქვთ თავიანთ ლასკêრში გამოცხობილი ლემზირები ოჯახის წევრთა რაოდენობის და ლასკარი - ოჯახის რაოდენობის მიხედვით. მოაქვთ ზედაშე, სანთლები და თავ -თავიანთი ოჯახის მშვიდობისთვის აღავლენენ ლიმზირს. ამის დასრულების მერე მოდის სტაროსტა და მოიგროვებს ლემზირებს წასაღებად.
დამატებითი ინფორმაცია: ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ნინო წერედიანმა
თემი: ლატალი
სოფელი:
ტერიტორია: ზემო სვანეთი
წელი:
მასალა: ქაღალდი, მელანი
ზომები: 40სმ × 21სმ
მდგომარეობა: დამაკმაყოფილებელი
დაზიანებები:
თეგები: ზვარაკილემზირილოცვარიტუალიხარი

სხვა გვერდები:


ამავე ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (ლატალი, ზემო სვანეთი)


...
გულის სამშაბათი

ახლა, სამშაბათ დღეს, არის „გულის სამშაბათი“. სალოცავად „გულ“-ში მიდიან ის კაცები...

...
ბერიკაობა-ყეენობა (აღბალაღრალი) (გვ.2.)

გუნუაანთ ჩამეგიანთა ერთ–ერთი წინაპარი (ხოშა) დაჭერილი ყოფილა კახეთ...

...
ჯოდი ჰამ (გვ.1.)

13/01 ჯçðდი ჰêმ 26/01 ჯოდი ჰამ ყოველთვის ორშაბათი დღეა. მამლის ყივილზ...

...
ჭინკების, ეშმაკების, კუდიანების კვირეული (ჰერიაა მიიშუ) (გვ.1.)

ბაიას მეორე დღესვე, ორშაბათ დღეს ჭინკების, ეშმაკების, კუდიანების კვირეული...

...
ჰჷლიშიერ (გვ.4)

ჰჷლიშიერ - სინნოხსნაბის შემდეგ კვირას სამი დღის ( შაბათი, კვირა, ორშაბათი) აღნიშ...

...
ხრაბ, ლიგერგი (გვ.2)

კრაბ არის ლიგერგის წინადღე. სრულდება შესაწირავები დიდი ღმერთისთვის. მეორე დღეს ...

...
ზუზადი (გვ.2.)

გიმუნდი ჰქვია არყის ხის კარგად დაფოთლილ ტოტს, რომელსაც რგოლის, დისკოს ფო...

...
დიდი ხუთშაბათი კარგი ხუთშაბათი (გვ.2.)

აღდგომის ხუთშაბათს დღისით ვაკეთებთ ხორბლის ფაფას. საღამოს ვიტრაპეზებთ. ტრაპეზ...

...
კუდიანების, ჭინკების, სატანების კვირა, ქაჯობა, მისნობა

კუდიანების, ჭინკების, სატანების კვირაში, ორშაბათ დღეს კარებში ეკლები უნდა ...

...
ლითნაღ (გვ.2.)

ლიâდუშის მეორე დღეს, ორშაბათს ლითნაღის ეძახიან. იმ დღეს ძღვენის მიმტანი ადამიანი...

...
ალèნგçერ

19/05 ალèნგçერ 01/04 მერე ორშაბათს ალèნგçერი ჰქვია. ამ დღეს თითო ქალი ოჯახიდან ...

...
გაზაფხულის გიორგობა (გვ.7.)

ბადექონს მიიტანენ ერთ რომელიმე ოჯახში, მნიშვნელობა არ აქვს, თუ რომელ ოჯახ...

სხვა ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (ლატალი, ზემო სვანეთი)


...
მოსავლის ასაღები შრომის იარაღები

ნიჩაბი, ფოცხი, თოხი,ხორბლის სახვეტი ნიჩაბი, მცირე ზომის ხის ურო, ტყავის დასამუშა...

...
დეტალი საზამთრო საცხოვრისის, მსხვილფეხა საქონლის სადგომიდან

ფოტოზე მოჩანს მაჩუბის ბაგის ორნამენტირებული ტიხარი...

...
მესტიის თემი. სოფელი ლაღამი

ფოტოზე მოცემულია მესტიის თემი. სოფელი ლაღამი ...

...
მოსახსენებელი სუფრები საფლავებზე მარიამობა დღეს

საკურთხი სუფრები საფლავებზე მარიამობა ( ლიმერიე) დღეს. ...

...
მიცვალებულების სულების გამასპინძლება ლიფანალის დღეებში

გარდაცვლილთა სულების მიღება-გამასპინძლება "ლიფანალის" დღეებში...

...
დიდების რიტუალი გარდაცვლილ სულთა გაცილების დღეს ლიფანალის დასრუებისას

ოჯახების დიდების რიტუალით დავლა სულების წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)....

...
წლისთავის სუფრის კურთხევა

მღვდელი წლისთავზე აკურთხებს გარდაცვლილი ქალისთვის მიძღვნილ სუფრას...

...
ცეცხლის საჩხრეკი ორთითა

ცეცხლის საჩხრეკი ორთითა ...

...
ახალი წლის დილის რიტუალი კერასთან

ფოტოზე აღბეჭდილია საახალწლო რიტუალი კერასთან, სადაც ალაგია სამეკვლეო, სარიტუალო ...

...
ლაჰლა თახაშის დღესასწაულზე

ფოტოზე აღბეჭდილია "ლაჰლათახაშ" დღესასწაულზე , სოფელ ლაჰილში შეკრებილი ლატალის ს...

...
ყველის საწური კალათა

ყველის საწური კალათა ...

...
მეკვლის წყაროდან შინ დაბრუნების რიტუალი

ფოტოზე აღბეჭდილია ახალი წლის დილა, მეკვლემ ხართან ერთად მოილოცა წყაროზე და დაბრუ...