| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ყორლიკრალი-კარის გაღება (გვ.3.) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ყორლიკრალ | |
| ავტორისეული აღწერა: | ||
| შინაარსი: | მამაკაცებს და ბაშვებს და ამათ უკვე საგანგებო სადილს გავუმზადებთ ხოლმე. კარის გაღების (ყორლიკრალის) წინა ღამეს ღვებრაში სჩვევიათ ლოცვა. ეს ლოცვა სრულდება მეწველისთვის. ბავშვები, ბიჭები მოგროვდებიან ჯგერანში. სახლიდან მიაქვთ ხაჭაპურები და იქ დაანთებენ დიდ ცეცხლს და ხაჭაპურებს შეალოცავენ ჯგერანს მეწველის სიმრავლეს: „ჯგერან ფუსდ, ჯგერანის უფალო, ამრავლე საქონელი, თხა, ცხვარი, ხარი და ძროხა და მესაქონლეობის მიმდევარი ადამიანი“. და ერთხმად ამბობენ ყველანი: „ამინ, ამინ, ამინ!“ მერე იქვე ჩამოსხდებიან, დაპურდებიან და ხუმრობენ და მხიარულობენ. ცეცხლიდან იღებენ ალმოკიდებულ შეშებს და ურტყამენ ერთმანეთს. მაშხალები ნაპერწკლებს აფრქვევენ ირგვლივ. წყენას და მოწყენას ახლოს არ გაიკარებენ, კარგად მოილხენენ და გვიანობას დაიშლებიან ხოლმე. ეს არის შაბათ საღამოს. მეორე დღეს კვირა დღეს არის ყორლიკრალი. იმ დღეს არ შეიძლება არც დაძახება და არც საციქველი (საციქვ). საღამოს მოიტანენ მჟავე წყალს. მოზილავენ ხორბალს, გვიზს. მოზილავენ მჟავე წყლით. (ვისაც შუშხვამის ღამეს დაცხობილი ახალი წლის სარიტუალო პური – ლესკარი არ აქვს ნაჭამი, იმას არა აქვსუფლება ყორლიკრალის ღამის სარიტუალო კვერების ნახვისა). აცხობენ ხაჭაპურებს ან ლუკნეებს (ფეტვ ან კანაფგარეულ ყველიან პურებს). ამის გარდა აცხობენ სეფისკვერებს, რომელსაც ქალები დაალოცავენ (ჩუბავ ლიმზირ) კერასთან. მერე | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ||
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | ||
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | გვიზკარის გაღებალამარიალესკარილუკნეებმეზირი ლიფაანესტაფ ლემზირსღვენზილყორლიკრალჯგერან„ჯგერან ფუსდ | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
აღდგომის მეორე დღეს არის მიცვალებულთა დღე – კურთხევის ორშაბათი. იმ დღეს ...
ლიქვრეში ყოველთვის ხვდება შაბათს. მეისარაბის დღეობიდან ლიქვრეშიმდე ერთი კვი...
მეკვლე ჩამოჯდება სკამზე. აიღებს ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს, და ...
კერიიდან ნაცარს ამოიღებს ხოლმე და ერთ ადგილას შეინახავს კედელში ჩაშენებ...
მაშინ ვმუშაობთ. ორ მთვარეზე არ ვმუშაობთ, სამზე ვმუშაობთ, ოთხ მთვარეზ...
„ადამიანის მშვიდობა და სიმრავლე, სულდგმულის, საქონლის სიმრავლე: სახარე არი...
იმ დღეს მუშაობა არ შეიძლება. ხარება დღე ძალიან საპატიო, ძალიან საკრალურ...
კარის გაღება (ყორლიკრალ) ყოველთვის ხვდება მაშინ, როცა ორი კვირა რჩება...
ხარისას შეალოცავენ, შესწირავენ. იმ დღეს საკლავს არ კლავენ. მუშაობა არ შე...
ხატიცხოველის მერე მეხუთე დღეს არის თესვის დღეობა (ლილააშუნე). იმ დ...
ელობ (ელიაობა)- პერპოლაშიდან (პეტრე-პავლობიდან) სამი კვირის შემდეგ მოდის ელობ (...
გუნუაანთ ჩამეგიანთა ერთ–ერთი წინაპარი (ხოშა) დაჭერილი ყოფი...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
ლიმერიეს დღეს მღვდლის მიერ არყის მიწაზე ლიბაცია და სასაფლაოზე მიტანილი სანოვაგის...
მღვდელი წლისთავზე აკურთხებს გარდაცვლილი ქალისთვის მიძღვნილ სუფრას...
ფოტოზე აღბეჭდილია რაჟდენ ქალდანის კოშკიანი საცხოვრებელი სახლი, მულახის თემის სოფ...
ბეჩოს თემის ქალების სალოცავი ჯგერან, რომელშიც ინახება ნაყოფიერების (მომტანი) ქვე...
ფოტოზე მოჩანს მაჩუბის ბაგის ორნამენტირებული ტიხარი...
არყის ხისგან სამამაკაცო ლამპრების დამზადება მიცვალებულთა სულების მობრძანების დღ...
ერთ-ერთი ეპიზოდი აღბალაღრალის დღესასწაულის რიტუალიდან...
სახლების დიდებით შემოვლა გარდაცვლილ სულთა წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)...
ქალების ქვევით ვედრების რიტუალი - ჩუბავ ლიმზირ, ჯგირანის სალოცავის შიგნით ...
ფოტოზე მოცემულია ხიდი მდ. ენგურზე ...
ყაუ - კერაზე ჩამოსაკიდი კავი ლაფთან - ხარის კუდისგან დამზადებული ბუხრის საწმენდ...
გარდაცვლილის გამოსახულება წლისთავის სუფრასთან...