| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ყორლიკრალი-კარის გაღება (გვ.3.) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ყორლიკრალ | |
| ავტორისეული აღწერა: | ||
| შინაარსი: | მამაკაცებს და ბაშვებს და ამათ უკვე საგანგებო სადილს გავუმზადებთ ხოლმე. კარის გაღების (ყორლიკრალის) წინა ღამეს ღვებრაში სჩვევიათ ლოცვა. ეს ლოცვა სრულდება მეწველისთვის. ბავშვები, ბიჭები მოგროვდებიან ჯგერანში. სახლიდან მიაქვთ ხაჭაპურები და იქ დაანთებენ დიდ ცეცხლს და ხაჭაპურებს შეალოცავენ ჯგერანს მეწველის სიმრავლეს: „ჯგერან ფუსდ, ჯგერანის უფალო, ამრავლე საქონელი, თხა, ცხვარი, ხარი და ძროხა და მესაქონლეობის მიმდევარი ადამიანი“. და ერთხმად ამბობენ ყველანი: „ამინ, ამინ, ამინ!“ მერე იქვე ჩამოსხდებიან, დაპურდებიან და ხუმრობენ და მხიარულობენ. ცეცხლიდან იღებენ ალმოკიდებულ შეშებს და ურტყამენ ერთმანეთს. მაშხალები ნაპერწკლებს აფრქვევენ ირგვლივ. წყენას და მოწყენას ახლოს არ გაიკარებენ, კარგად მოილხენენ და გვიანობას დაიშლებიან ხოლმე. ეს არის შაბათ საღამოს. მეორე დღეს კვირა დღეს არის ყორლიკრალი. იმ დღეს არ შეიძლება არც დაძახება და არც საციქველი (საციქვ). საღამოს მოიტანენ მჟავე წყალს. მოზილავენ ხორბალს, გვიზს. მოზილავენ მჟავე წყლით. (ვისაც შუშხვამის ღამეს დაცხობილი ახალი წლის სარიტუალო პური – ლესკარი არ აქვს ნაჭამი, იმას არა აქვსუფლება ყორლიკრალის ღამის სარიტუალო კვერების ნახვისა). აცხობენ ხაჭაპურებს ან ლუკნეებს (ფეტვ ან კანაფგარეულ ყველიან პურებს). ამის გარდა აცხობენ სეფისკვერებს, რომელსაც ქალები დაალოცავენ (ჩუბავ ლიმზირ) კერასთან. მერე | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ||
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | ||
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | გვიზკარის გაღებალამარიალესკარილუკნეებმეზირი ლიფაანესტაფ ლემზირსღვენზილყორლიკრალჯგერან„ჯგერან ფუსდ | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
თუკი გამოლევისა შეეშინდებათ (ხული ბოლომდე არ დაიწვასო), მაშინ გამოიღებენ ...
ცვილის სანთლებს ამატებენ ბევრს და ასე ნელ–ნელა გააქვთ კარში გარე გასასვლე...
„ადამიანის მშვიდობა და სიმრავლე, სულდგმულის, საქონლის სიმრავლე: სახარე არი...
კრაბ არის ლიგერგის წინადღე. სრულდება შესაწირავები დიდი ღმერთისთვის. მეორე დღეს ...
მერე, კვირა დღეს არის „უფლიშ“. ამ დღეს მოლასკრენი ხარებს და ვერძებს კლავენ ლასკა...
ამ დღეს წესად გვქონდა ლოცვა–ვედრება და პირჯვრისწერა საყდარში. ამდღეს ...
მესარაბი ყოველთვის შაბათ დღეს ხვდება. წინა დღეს, პარასკევ საღამოს დაკ...
მერე, კვირა დღეს, ფუსდის ხარის დაკვლის დღეა. სოფელი ამ დღისთვის გამოყოფს რვა ...
ლიკლაურე როცა ოჯახი კალოობას მორჩება, ლიკლაურე ჰქვია. საკლავს დავკლავთ და შევავე...
აღწერილია ხადობის დღეს მუცლის სალოცავი რიტუალის ჩატარების წესები. ხადობის ლამარი...
13/01 ჯçðდი ჰêმ 26/01 ჯოდი ჰამ ყოველთვის ორშაბათი დღეა. მამლის ყივილზ...
ხვალმობა ყოველთვის ხუთშაბათსაა. დილით, ახალგათენებულზე ადგებიან. პირველად პატარა...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
მარიამობა მულახში...
ქალები, ბავშვები და მამაკაცები მულახის თემიდან...
მარილის ქვასანაყი ...
ფოტოზე მოცემულია მულახის თემის ტერიტორია...
ფოტოზე გამოსახულია არყის ხისგან საქალებო ჩირაღდნების -ლამპრების გამოთლა მიცვალებ...
მართკუთხა ფორმის ქაღალდზე შავი ფანქრით ჩახატული ტაბლა ...
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი ...
მამაკაცების მიერ გარდაცვლილის დატირების მეორე მომენტი ...
ნიჩაბი, ფოცხი, თოხი,ხორბლის სახვეტი ნიჩაბი, მცირე ზომის ხის ურო, ტყავის დასამუშა...
გარდაცვლილის სულის მოსახსენიებლად გარეთ გაშლილი სუფრები...
მიცვალებულის მოსახსენებელი დღე ლაგუან, გარდაცვლილის შემოსილი და იარაღასხმული მამ...