ტიპი: | ხელნაწერი | |
---|---|---|
დასახელება: | შავი ფხუ | |
დასახელება (ორიგ.): | მეშხა ფხუ | |
ავტორისეული აღწერა: | ||
შინაარსი: | შავი ფხუს დღეს უყველო სეფისკვერებს აცხობენ და შევალოცავთ ხოლმე თესვა–მთესველის სახელზე. ამ დღეს ცოტ–ცოტას ყველაფერს გამოარჩევენ თესლეულებიდან: ხორბლიდან, ქერიდან, ცერცვიდან, სიმინდიდან და ყველაფრიდან. კერიის გვერდზე დადებდნენ ამოწვერებული სახით (ჟიაკოჩალდახ) და დატოვებდნენ ასე. მაცხოვარს ელოცებოდნენ და შესთხოვდნენ რომ მხვნელ–მთესველის ნაშრომი, განარჯევი, ნაჯაფარი ჭირნახული წინ წასწიოს. სეფისკვერს აცხობენ იმდენს, რამდენი სულიც არის ოჯახში. შეალოცავენ ან სამს ერთად, ან ექვსს, ან ცხრას. საღამოს საკურთხისთვის ცერცვს დააგამენ მოსახარშად. საკურთხის ტაბლა ვინც უნდა აკურთხოს (მეფანე) , ის საჭმელს არ ჭამს მთელი დღის განმავლობაში. ამ ღამეს ლიფაანეს რიტუალი სრულდება უფრო ადრე. ამ ღამეს ლიფაანეს აკეთებენ ჟოჟუაის და ბოჟუაისთვის, ესენი ყოფილან წყლის და მიწის განმკარგველნი (მახუში), უფროსები. ამ შემთხვევაში შენდობას აკეთებენ წყლით და ცერცვს და ოსპს (უისპა) უკურთხებენ ამათ. იმ ღამეს სხვა მიცვალებულებს არ უდგამენ საკუთხის ტაბლებს და რაც ახსენებენ. | |
დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე ქეთევან მარგიანმა | |
თემი: | მულახის თემი | |
სოფელი: | ||
ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
წელი: | ||
მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
დაზიანებები: | ||
თეგები: | ბოჟუაიმახუშიოსპიჟოჟაიუისპაშავი ფხუცერცვი |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
ლიâდუშის მეორე დღეს, ორშაბათს ლითნაღის ეძახიან. იმ დღეს ძღვენის მიმტანი ადამიანი...
ხვალმი ხვდება ლიქვრეშის ხუთშაბათ დღეს (ლიქვრეშის წინა ხუთშაბათს). ამ დღე...
ლალჩას შემდეგ პირველ სამშაბათს ხვდება ხუარსობ. ეს არის საქონლისთვის ლოცვა მუნის ...
მერე სამშაბათს, მაცხუარ თახაშია. ოჯახიდან თითო კაცი მივდივართ და იქ საკლავს დავკ...
მერე, შაბათს ისევ ქაშუათობის შაბათი ჰქვია. იმ დღეს რამდენი სტუმარიც სოფელში მოგ...
ხვალმი ხვდება ლიქვრეშის ხუთშაბათ დღეს (ლიქვრეშის წინა ხუთშაბათს). ამ დღე...
ზარების ხმას რომ გაიგონებენ, მაშინ ბავშვები, ქალები და მამაკაცები – ყვ...
მუხობ- ანღლაბის შემდგომ პირველი კვირა. აღწერილია ამ დღეს შესასრულებელი წეს-ჩვეუ...
"სათიბების სახლები: ვიდერ, ნენგვლი, ჟვნიშ ჭიბ, ელვერ, ლემუნდ, ჭიბრილ, ლაჭვრი...
კარის გაღება (ყორლიკრალ) ყოველთვის ხვდება მაშინ, როცა ორი კვირა რჩება...
დღესასწაულთა თავი ბარბლაშია. ბარბალობა დღეს სხვის კარზე დაძახება არ შეიძლება - კ...
იმ დღეს მუშაობა არ შეიძლება. ხარება დღე ძალიან საპატიო, ძალიან საკრალურ...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ზემო სვანეთი)
მიცვალებულის სულის მოსახსენებლად წლისთავზე (სურვილის მიხედვით) არაყის სმა ეზოში ...
ყაუ - კერაზე ჩამოსაკიდი კავი ლაფთან - ხარის კუდისგან დამზადებული ბუხრის საწმენდ...
მაგიდა გარდაცვლილის თავთან; გარდაცვლილის საყვარელი საყოფაცხოვრებო ნივთებით და ...
ცეცხლის საჩხრეკი ორთითა ...
ოჯახების დიდების რიტუალით დავლა სულების წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)....
მიცვალებულის მოსახსენებელი დღე ლაგუან, გარდაცვლილის შემოსილი და იარაღასხმული მამ...
ფოტოზე მოცემულია მულახის თემის ტერიტორია...
ხის მორისგან გამოთლილი წყლის ჭურჭელი ...
სამამაკაცო ლამპრების დაწვა საფლავზე ლამპრობაზე ...
სცენები აღბალაღრალის დღესასწაულიდან, საქმისაი ფალოსით, ნიღბით, ,,იარაღით" თავის ...
ფოტოზე მოცემულია მესტიის თემი. სოფელი ლაღამი ...