| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ზომხა-ახალი წლის დღესასწაული სვანეთში (გვ.3) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ზომხა | |
| ავტორისეული აღწერა: | მასალა ჩაწერილია მულახის თემის სოფელ ჭოლაში. მთხრობელი: ემზა გუჯეჯიანი 1930 წელი | |
| შინაარსი: | მეკვლე ჩამოჯდება სკამზე. აიღებს ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს, და თომის (წერექვის) კონას და სახლში მყოფ ყველა ადამიანს ხელს ახსნის რიტუალს ჩაუტარებს (აშიაშიხ). ამის შემდგომ მეკვლეს დააპურებენ, არაყს დაალევინებენ, დაათრობენ და საჩუქარს აძლევენ. ახალი წლის დღეს დაიბედებენ (სიტყვასიტყვით „დაიმთვარევებენ“) (ჟიიდშდოლეხ) ბევრ საქმეს! აიღებს მეკვლე ფუსნ მუჟეღს, მთავარ სარიტუალო პურს და თომის (წერექვის) კონას და მარჯვენა მხრიდან შეხვდება ხარებს და მშრომელ კაცს: „კარგი ახალი წელიწადიმც გქონოდეთ, კარგი შრომისა და გარჯის დრო დაგიდგეთ“. მაშინ მშრომელს, ვინც ტყეში იქნება წამსვლელი, ოჯახიდან მისცემენ ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს. თუკი შეძლებს ტყეში ჭამას, იქვე უნდა შეჭამოს; თუ ვერ შეძლო მთლიანად ჭამა, მაშინ დააბრუნებს ოჯახში, უკანვე წამოიღებს. წესია, რომ ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს – მხოლოდ მამაკაცები ჭამენ. ქალისთვის ეს აკრძალულია, არ შეიძლება! ღვთისმშობლის, ლამარიას სეფისკვერს კი ქალები ჭამენ ახალი წლის დილას სამეკვლეოებთან (ნაჭშხუნვართან) ერთად. დაბედება ანუ ლიდშდული ახალი წლის მეორე დღეს ცალკე სრულდება: ქაჯმა არ ამიხსნასო ხელი, იმის შიშით სამუშაოდ ჯერ არ მივდივართ. ამის მერე, მხოლოდ მაშინ, როცა დაემთხვევა კარგი მთვარე, მაშინ ვიწყებთ მუშაობას. ნაახალწლევს, როგორც კი პირველი ახალი მთვარე იქნება, | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ჭოლაში | |
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | 1930 | |
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | აშიაშიზომხალალაშ ხულთალემზირლოცვა | |
სხვა გვერდები:
ამავე ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჭოლაში, ზემო სვანეთი)
ბერიკაობა-ყეენობა (აღბალაღრალი) (გვ.7.)
გუნუაანთ ჩამეგიანთა ერთ–ერთი წინაპარი (ხოშა) დაჭერილი ყოფილა კახეთ...
თçთნე ფხუ (გვ.1.)
მეორე დღეს, ორშაბათს თçეთნე ფხუ ჰქვია. ამ დღეს ყველაფერი დასარეცხია: ტაბგა - მაგ...
ლითოოდრი (გვ.2.)
ლითოოდრი ხვდება პარასკევ დღეს. ამ დღეს მთელი სოფლის ბავშვები შეიკრიბე...
იელიობ
20/7 იელიობ 2/8 ლატალის ზედა სოფლელების (ჟიქìნქას) ახანახას მერე ორ კვირაში ა...
ლიმქელდი
მერე ხუთშაბათს ლიმქèლდია და ყველა იქ მიდის ლახუშდში სალადბაშოდ - ოჯახიდან თითო ქ...
ლიჰევწარი (გვ.1.)
25/01 ლიჰეçცìრი 07/02 შაბათს ლიჰევწარი ჰქვია. მენენი ჩამოყრის თივას სათივიდან...
ბარბარობა (გვ.2.). ლატალის თემი
დღესასწაულთა თავი ბარბლაშია. ბარბალობა დღეს სხვის კარზე დაძახება არ შეიძლება - კ...
ლიჰლომალი (გვ.2)
ცვილის სანთლებს ამატებენ ბევრს და ასე ნელ–ნელა გააქვთ კარში გარე გასასვლე...
ხრაბ, ლიგერგი (გვ.1)
კრაბ არის ლიგერგის წინადღე. სრულდება შესაწირავები დიდი ღმერთისთვის. მეორე დღეს ...
ლამპრობა (ლაჰილი. გ.3)
ლიმპარობის ორშაბათს ლაჰილელების ერთი ჯგუფი სოფლის აღმოსავლეთ მხარეს (იენაშს და ლ...
ლიâდçში// ლიქçრეში (გვ.1.)
მერე, კვირა დღეს ჰქვია ლიâდუში. ამ დღეს გირგვლიანები, სტეფლიანები და თამლიანები ...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჭოლაში, ზემო სვანეთი)
არყის ხისგან სამამაკაცო ლამპრების დამზადება მიცვალებულთა სულების მობრძანების დღეს
არყის ხისგან სამამაკაცო ლამპრების დამზადება მიცვალებულთა სულების მობრძანების დღ...
სამიწათმოქმედო იარაღები
სამიწათმოქმედო იარაღები-გუთანი და გუთნის ნაწილები განმარტებებით ...
სახლების დიდებით შემოვლა გარდაცვლილ სულთა წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას).
სახლების დიდებით შემოვლა გარდაცვლილ სულთა წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)...
კერა
კერა...
დღესასწაული ,,აღბა-ლაღრალი''
ეპიზოდი დღესასწაულიდან აღბა-ლაღრალი, საქმისაი ფალოსით და მისი ამალა...
სვანი მონადირე ბათლომ ნავერიანი მულახის თემის სოფ. ჟაბეშიდან
ფოტოზე გამოსახულია მონადირე ბათლომ ნავერიანი, იარაღით და მთაში სასიარულო ჯოხით ...
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი ...
დაკრძალვა იფარის თემში
დაკრძალვა იფარის თემში, სოფ. ნაკიფარში.ფოტოზე აღბეჭდილია სოფ. ნაკიფარის ეკლესია,...
ხიდი მდ. ენგურზე
ფოტოზე მოცემულია ხიდი მდ. ენგურზე ...
ახალი გარდაცვლილის საფლავზე ტანსცმლის მიტანა, საფლავზე გაშლა და საფლავის კურთხევა
ლიმერიეს დღეს მღვდლის მიერ არყის მიწაზე ლიბაცია და სასაფლაოზე მიტანილი სანოვაგის...
ბეჩოს მყვინვარი
ფოტოზე მოცემულია ბეჩოს მყინვარი ...
ყაუ და ლაფთან
ყაუ - კერაზე ჩამოსაკიდი კავი ლაფთან - ხარის კუდისგან დამზადებული ბუხრის საწმენდ...