| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ზომხა-ახალი წლის დღესასწაული სვანეთში (გვ.3) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ზომხა | |
| ავტორისეული აღწერა: | მასალა ჩაწერილია მულახის თემის სოფელ ჭოლაში. მთხრობელი: ემზა გუჯეჯიანი 1930 წელი | |
| შინაარსი: | მეკვლე ჩამოჯდება სკამზე. აიღებს ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს, და თომის (წერექვის) კონას და სახლში მყოფ ყველა ადამიანს ხელს ახსნის რიტუალს ჩაუტარებს (აშიაშიხ). ამის შემდგომ მეკვლეს დააპურებენ, არაყს დაალევინებენ, დაათრობენ და საჩუქარს აძლევენ. ახალი წლის დღეს დაიბედებენ (სიტყვასიტყვით „დაიმთვარევებენ“) (ჟიიდშდოლეხ) ბევრ საქმეს! აიღებს მეკვლე ფუსნ მუჟეღს, მთავარ სარიტუალო პურს და თომის (წერექვის) კონას და მარჯვენა მხრიდან შეხვდება ხარებს და მშრომელ კაცს: „კარგი ახალი წელიწადიმც გქონოდეთ, კარგი შრომისა და გარჯის დრო დაგიდგეთ“. მაშინ მშრომელს, ვინც ტყეში იქნება წამსვლელი, ოჯახიდან მისცემენ ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს. თუკი შეძლებს ტყეში ჭამას, იქვე უნდა შეჭამოს; თუ ვერ შეძლო მთლიანად ჭამა, მაშინ დააბრუნებს ოჯახში, უკანვე წამოიღებს. წესია, რომ ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს – მხოლოდ მამაკაცები ჭამენ. ქალისთვის ეს აკრძალულია, არ შეიძლება! ღვთისმშობლის, ლამარიას სეფისკვერს კი ქალები ჭამენ ახალი წლის დილას სამეკვლეოებთან (ნაჭშხუნვართან) ერთად. დაბედება ანუ ლიდშდული ახალი წლის მეორე დღეს ცალკე სრულდება: ქაჯმა არ ამიხსნასო ხელი, იმის შიშით სამუშაოდ ჯერ არ მივდივართ. ამის მერე, მხოლოდ მაშინ, როცა დაემთხვევა კარგი მთვარე, მაშინ ვიწყებთ მუშაობას. ნაახალწლევს, როგორც კი პირველი ახალი მთვარე იქნება, | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ჭოლაში | |
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | 1930 | |
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | აშიაშიზომხალალაშ ხულთალემზირლოცვა | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჭოლაში, ზემო სვანეთი)
არაყს დალევენ იმ დღეს. მოგროვებული ფულის ნაწილის არაყში იხდიან, ნაწილს კ...
იმ დღეს ცარიელი ლემზირებით ლოცვა გვჩვევია. ხორბლის პურს შეალოცავენ მაცხოვარ...
შავი ფხუს დღეს უყველო სეფისკვერებს აცხობენ და შევალოცავთ ხოლმე თესვა–მ...
ახალი მიცვალებულის ოჯახი დაპატიჟებს ხოლმე მეზობლებს და ნათესავებს. მოიყვან...
აღწერილია ხადობის დღეს მუცლის სალოცავი რიტუალის ჩატარების წესები. ხადობის ლამარი...
ახალი წლის დილას რიჟრაჟზე, გამთენიისას დგებიან მეკვლეები. ამ დროს სახლ...
ლიჯგრი საფტინს არის მიცვალებულთა ხსენება. ლიფანეა ხორცით, პურით და არაყით. ძველა...
მეორე დღეს, ორშაბათს თçეთნე ფხუ ჰქვია. ამ დღეს ყველაფერი დასარეცხია: ტაბგა - მაგ...
ბარბალობის რელიგიური დღესასწაული გრძელდება სამ დღეს. იწყება ხუთშაბათს, ...
ხატიცხოველის მერე მეხუთე დღეს არის თესვის დღეობა (ლილააშუნე). იმ დ...
17/05 სენიმოხსნაბ 30/05 მერე „სინმოხსნაბ - სულთმოფენობა ყოველთვის ხვდება შაბათს....
აღდგომის შაბათ დღეს მღვდელი და დიაკონი ოჯახიდან ოჯახში დადიან აღდგომის კვი...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჭოლაში, ზემო სვანეთი)
ფოტოზე მოცემულია მულახის თემის ტერიტორია...
მარილის ქვასანაყი ...
ბეჩოს საავადმყოფოდან ეცერის თემის გარდაცვლილი მამაკაცის სულის გადაყვანის რიტუა...
ქელეხის სუფრა ლატალის თემში, ეზოში სატრაპეზოდ სხედან მამაკაცები, ქალები და ბავშვ...
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი ...
მარიამობა მულახში...
კერა...
ქალები, ბავშვები და მამაკაცები მულახის თემიდან...
შრომის იარაღები საფარცხავი, ნაჯახი, ბარი, წერაქვი ...
ხის მორისგან გამოთლილი წყლის ჭურჭელი ...
დაკრძალვა იფარის თემში, სოფ. ნაკიფარში.ფოტოზე აღბეჭდილია სოფ. ნაკიფარის ეკლესია,...
აღბა-ლაღრალის დღესასწაული, საქმისაი ფალოსით და ჯოხით...