| ტიპი: | ხელნაწერი | |
|---|---|---|
| დასახელება: | ზომხა-ახალი წლის დღესასწაული სვანეთში (გვ.3) | |
| დასახელება (ორიგ.): | ზომხა | |
| ავტორისეული აღწერა: | მასალა ჩაწერილია მულახის თემის სოფელ ჭოლაში. მთხრობელი: ემზა გუჯეჯიანი 1930 წელი | |
| შინაარსი: | მეკვლე ჩამოჯდება სკამზე. აიღებს ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს, და თომის (წერექვის) კონას და სახლში მყოფ ყველა ადამიანს ხელს ახსნის რიტუალს ჩაუტარებს (აშიაშიხ). ამის შემდგომ მეკვლეს დააპურებენ, არაყს დაალევინებენ, დაათრობენ და საჩუქარს აძლევენ. ახალი წლის დღეს დაიბედებენ (სიტყვასიტყვით „დაიმთვარევებენ“) (ჟიიდშდოლეხ) ბევრ საქმეს! აიღებს მეკვლე ფუსნ მუჟეღს, მთავარ სარიტუალო პურს და თომის (წერექვის) კონას და მარჯვენა მხრიდან შეხვდება ხარებს და მშრომელ კაცს: „კარგი ახალი წელიწადიმც გქონოდეთ, კარგი შრომისა და გარჯის დრო დაგიდგეთ“. მაშინ მშრომელს, ვინც ტყეში იქნება წამსვლელი, ოჯახიდან მისცემენ ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს. თუკი შეძლებს ტყეში ჭამას, იქვე უნდა შეჭამოს; თუ ვერ შეძლო მთლიანად ჭამა, მაშინ დააბრუნებს ოჯახში, უკანვე წამოიღებს. წესია, რომ ფუსნ მუჟეღს მთავარ სარიტუალო პურს – მხოლოდ მამაკაცები ჭამენ. ქალისთვის ეს აკრძალულია, არ შეიძლება! ღვთისმშობლის, ლამარიას სეფისკვერს კი ქალები ჭამენ ახალი წლის დილას სამეკვლეოებთან (ნაჭშხუნვართან) ერთად. დაბედება ანუ ლიდშდული ახალი წლის მეორე დღეს ცალკე სრულდება: ქაჯმა არ ამიხსნასო ხელი, იმის შიშით სამუშაოდ ჯერ არ მივდივართ. ამის მერე, მხოლოდ მაშინ, როცა დაემთხვევა კარგი მთვარე, მაშინ ვიწყებთ მუშაობას. ნაახალწლევს, როგორც კი პირველი ახალი მთვარე იქნება, | |
| დამატებითი ინფორმაცია: | ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა | |
| თემი: | მულახის თემი | |
| სოფელი: | ჭოლაში | |
| ტერიტორია: | ზემო სვანეთი | |
| წელი: | 1930 | |
| მასალა: | ქაღალდი, მელანი | |
| ზომები: | 20სმ × 17სმ | |
| მდგომარეობა: | დამაკმაყოფილებელი | |
| დაზიანებები: | ||
| თეგები: | აშიაშიზომხალალაშ ხულთალემზირლოცვა | |
მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჭოლაში, ზემო სვანეთი)
სხვაც, რაც კი რამ სამარხო იქნება. გარედან ავეჯის შემოტანისას ერთ პატარა სა...
მოცემულია ტარიჭაბუგვის // taritabűgv// tabgom-ის სახელით ცნობილი, აღდგომის შემდ...
ბაიას მეორე დღესვე, ორშაბათ დღეს ჭინკების, ეშმაკების, კუდიანების კვირეული...
შავი ფხუს დღეს უყველო სეფისკვერებს აცხობენ და შევალოცავთ ხოლმე თესვა–მ...
ლიმპარობის ორშაბათს ლაჰილელების ერთი ჯგუფი სოფლის აღმოსავლეთ მხარეს (იენაშს და ლ...
ჴეობ- მოდიოდა ლალხორის შემდეგ კვირას. მთელი სოფლით ხდიდნენ არაყს. ლესკარები აცხ...
ლიჯგრი საფტინს არის მიცვალებულთა ხსენება. ლიფანეა ხორცით, პურით და არაყით. ძველა...
პეტრეპევლობის მერე 15 დღე უკლია კვირიკობამდე. იმ დღეს ყველა ოჯახი, ვისაც თხები ჰ...
16/01 ნალტახურა ლíთ 29/01 ნალტახურა ლეთ ხუთშაბათსაა. ამ დღეს როგორც ლიფანალისა...
იმ ღამეს ჯამჭურჭლეულს ყველაფერს გამოხარშავენ და გახეხავენ ქატოთი (გატშუ)....
24/05 ჰèლშა საფტინ 06/04 ალèნგვერის მერე პირველი შაბათი არის ჰèლიში. . იმ კვირაშ...
05/04 ქაშçათობ 18/04 მერე, „უფლიშის საფტინ“ - ია და იმართება „ქაშçìთობ“-ა. ორ კ...
სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჭოლაში, ზემო სვანეთი)
ბეჩოს თემის ქალების სალოცავი ჯგერან, რომელშიც ინახება ნაყოფიერების (მომტანი) ქვე...
ქელეხის სუფრა ლატალის თემში, ეზოში სატრაპეზოდ სხედან მამაკაცები, ქალები და ბავშვ...
სახლების დიდებით შემოვლა გარდაცვლილ სულთა წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)...
ნიჩაბი, ფოცხი, თოხი,ხორბლის სახვეტი ნიჩაბი, მცირე ზომის ხის ურო, ტყავის დასამუშა...
ლიმერიეს დღეს მღვდლის მიერ არყის მიწაზე ლიბაცია და სასაფლაოზე მიტანილი სანოვაგის...
ცეცხლის საჩხრეკი ორთითა ...
არყის ხისგან სამამაკაცო ლამპრების დამზადება მიცვალებულთა სულების მობრძანების დღ...
ფოტოზე აღბეჭდილია რაჟდენ ქალდანის კოშკიანი საცხოვრებელი სახლი, მულახის თემის სოფ...
ქვაბში ხორცის ამოსარევი ხის ჯოხი ...
მართკუთხა ფორმის ქაღალდზე შავი ფანქრით ჩახატული ტაბლა ...
ეპიზოდი დღესასწაულიდან აღბა-ლაღრალი, საქმისაი ფალოსით და მისი ამალა...