ზომხა-ახალი წლის დღესასწაული სვანეთში (გვ.3.)

ტიპი: ხელნაწერი
დასახელება: ზომხა-ახალი წლის დღესასწაული სვანეთში (გვ.3.)
დასახელება (ორიგ.): ზომხა
ავტორისეული აღწერა: მასალა ჩაწერილია მულახის თემის სოფელ ჟამუშში. 1946 წელს
შინაარსი: – „ყველაფერი მხოლოდდამხოლოდ კარგი: ადამიანის და საქონლის, სულდგმულის სიმრავლე, წლის უხვი მოსავალი!“. სახლს (ქორს) სამჯერ მარჯვნივ ტრიალით შემოუვლიან ირგვლივ. მერე ხარს დააბამენ და აჭმევენ: თივას დაუდებენ. მეკვლე ქალი ვედროს დადგამს კერიის, ღუმელის უკან. ამ დროს ოჯახის წევრები (მეყულფა) დგებიან ყველანი და ხელ–პირს დაიბანენ ყველანი ამ წყლით. ამას ეძახიან რძეს. გობს (ლალაშს) დადგამენ ღუმელზე, ფიქალზე. ამ დროს ოჯახის წევრები (მეყულფა) ჩამოჯდებიან კერიასთან. სახლის მეკვლე ხელის ამხსნელი (მიშიაშალი) ადგება, აიღებს მთავარ სარიტუალო პურს (ფუსნა მუჟეღუს) : ამაზე უდევს სეფისკვერი, ტკბილეული, ხორცის ნაჭრები... გამოყვება მთელ კერიას ირგვლივ და სათითაოდ ყველას გაუხნის ხელს (ყველას ჩაუტარებს ხელის ახსნის რიტუალს) (აშიაში), ვინც კი არის აქ. ლიშიაშის (ხელის ახსნის) დროს სახლის მეკვლე–ხელის ამხსნელს ხელი აქვს მოკიდებული მთავარ სარიტუალო პურზე (ფუსნა მუჟეღუზე): ვისაც უტარებენ ხელის ახსნის რიტუალს, იმასაც ხელი უკიდია მთავარ სარიტუალო პურზე (ფუსტის წინამძღოლზე), ფუსნა მუჟეღუზე: ატრიალებენ ამას მარჯვენა მიმართულებით და ხელის ამხსნელი (მეშიაში) ლოცავს ასე: „წელიწადის მცავალებელი ღვთაება კარგ წელიწადს გაგითენებს, დაგიყენებს,შეგინაცვლებს! ზრდით და მატებით გაგახარებს, დედას და მამას კარგად გიმყოფებს! გირგოლ ბაცი, ძუღუა კანდაშ უმტკივნელო წელიწადს გაგითენებს, შეგინაცვლებს! როგორც ეს მე ალალად მოგცე, ასევე ალალ წელიწადსამც შესდგომოდე, ასეთივე ალალი წელი გქონოდეს!“ ამ დროს (ლეშიაში) ვისაც ხელი აუხსნეს, იმან უნდა აკოცოს სეფისკვერს. (მეშიაში) ხელის ამხსნელი კი მისცემს სეფისკვერს, ხორცის ნაჭერს და სამეკვლეო პურების ნაწილს.
დამატებითი ინფორმაცია: ტექსტი სვანურიდან ქართულ ენაზე თარგმნა ქეთევან მარგიანმა
თემი: მულახის თემი
სოფელი: ჟამუში
ტერიტორია: ზემო სვანეთი
წელი: 1946
მასალა: ქაღალდი, მელანი
ზომები: 20სმ × 17სმ
მდგომარეობა: დამაკმაყოფილებელი
დაზიანებები:
თეგები: ადგომაშიაშეხ ლიდშდოლეზომხალეზომახლიდშდოლელიშიაშიმეკვლემეშიაშიმოჭშხალანაჭშხუნვარირიდეელიმზირეუეხფუსნა მუჟეღუსქორქორა მჭშხიშიმი ლიფუშდეხული

სხვა გვერდები:


ამავე ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

მსგავსი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჟამუში, ზემო სვანეთი)


...
ლიბლაურე//ლიჩდუში

ლიბლაურე//ლიჩდუში „ლიბლაურე“ ყოველთვის ხვდება მაშინ როცა ხვნა გვაქვს დამთავრებ...

...
ყორლიკრალი-კარის გაღება (გვ.1.)

კარის გაღება (ყორლიკრალ) ყოველთვის ხვდება მაშინ, როცა ორი კვირა რჩება...

...
ლილაშუნე

22/02 „ლილìშუნე“ 07/03 ხატიცხოვლობიდან პირველი შაბათი დღე არის ლილაშუნე (თე...

...
აღდგომა (თანაფ) (გვ.9.)

დაფქვავს ხოლმე. ამ ფქვილს აღდგომის გვიზი (თანფა გვიზი) ეწოდება. და როცა ...

...
ჭინკების, ეშმაკების, კუდიანების კვირეული (ჰერიაა მიიშუ) (გვ.2.)

ბაიას მეორე დღესვე, ორშაბათ დღეს ჭინკების, ეშმაკების, კუდიანების კვირეული...

...
ჯანგლობ

18/ 01 ჯêნგლობ 31/01 ამ ღამით კოჭლი სულები მოდიან სახლში და როგო...

...
ლიქვრეში (გვ.6.)

თავთავიანთ სახლებში. სუფრის თავზე მდგომები (მეგნალ) მერიქიფე–მოსამსახურენი კი ...

...
ლალხორი

ლალხორი ეწოდება ოქტომბრის პირველ კვირას. ამ დღეს ყველა ღმერთს ეწირებოდა ლემზირებ...

...
ხადობ (გვ.2)

აღწერილია ხადობის დღეს მუცლის სალოცავი რიტუალის ჩატარების წესები. ხადობის ლამარი...

...
ლიხვდიში, ხოლა ჯიმააშ (გვ1)

ლიხვდიშის დღისთვის ქალები თარგლეზერის ქვაბში ხდიან არაყს. აცხობენ ყველიანებს და...

...
ხოლა ჯმაშ

ლიჯგრი საფტინს არის მიცვალებულთა ხსენება. ლიფანეა ხორცით, პურით და არაყით. ძველა...

...
ლალჩა

კვირას ლალჩა არის. საღამოს ლალყêჯს დავკლავთ. ზოგს (იენაშელებს) გოჭი სჩვევიათ. ამ...

სხვა ტიპის დოკუმენტები, ამავე ადგილიდან:

სხვა ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე შექმნილია ამავე ადგილებში (მულახის თემი, ჟამუში, ზემო სვანეთი)


...
მულახელები

ქალები, ბავშვები და მამაკაცები მულახის თემიდან...

...
ქელეხის სუფრა სასაფლაოზე

ქელეხის სუფრა ლატალის თემში, ეზოში სატრაპეზოდ სხედან მამაკაცები, ქალები და ბავშვ...

...
ახალი გარდაცვლილის საფლავზე ტანსცმლის მიტანა, საფლავზე გაშლა და საფლავის კურთხევა

ლიმერიეს დღეს მღვდლის მიერ არყის მიწაზე ლიბაცია და სასაფლაოზე მიტანილი სანოვაგის...

...
სახლების დიდებით შემოვლა გარდაცვლილ სულთა წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას).

სახლების დიდებით შემოვლა გარდაცვლილ სულთა წასვლის დღეს (ლიფანალის დასრულებისას)...

...
მოსავლის ასაღები შრომის იარაღები

ნიჩაბი, ფოცხი, თოხი,ხორბლის სახვეტი ნიჩაბი, მცირე ზომის ხის ურო, ტყავის დასამუშა...

...
ხის ჯამი

ხის ჯამი ...

...
მულახი

ფოტოზე მოცემულია მულახის თემის ტერიტორია...

...
ბეჩოს მყვინვარი

ფოტოზე მოცემულია ბეჩოს მყინვარი ...

...
სამამაკაცო ლამპრების დაწვა საფლავებზე ლამპრობა დღეს

სამამაკაცო ლამპრების დაწვა საფლავზე ლამპრობაზე ...

...
წლისთავის სუფრის კურთხევა

წლისთავზე გარდაცვლილი ქალისთვის სუფრის კურთხევა მღვდლის მიერ...

...
სვანი მონადირე ბათლომ ნავერიანი მულახის თემის სოფ. ჟაბეშიდან

ფოტოზე გამოსახულია მონადირე ბათლომ ნავერიანი, იარაღით და მთაში სასიარულო ჯოხით ...

...
არყის ხისგან სამამაკაცო ლამპრების დამზადება მიცვალებულთა სულების მობრძანების დღეს

არყის ხისგან სამამაკაცო ლამპრების დამზადება მიცვალებულთა სულების მობრძანების დღ...